Masz wrażenie, że podczas prezentacji nagle zapominasz, co chciałeś powiedzieć, tracisz pewność siebie i zaczynasz działać na autopilocie? To nie brak kompetencji ani słabe przygotowanie. W tym artykule dowiesz się, czym jest mózg gadzi, jak autonomiczny układ nerwowy wpływa na tremę oraz dlaczego stres potrafi „wyłączyć” logiczne myślenie podczas wystąpień publicznych. Poznasz również mechanizmy, dzięki którym możesz lepiej zarządzać stresem i odzyskać kontrolę nad swoim wystąpieniem.
Dlaczego stres pojawia się mimo dobrego przygotowania?
Dlaczego tak się dzieje?
Jesteś świetnie przygotowany, przygotowana. Wszystko wiesz, ćwiczysz przed wystąpieniem, przed prelekcją, przed prezentacją. A potem wychodzisz – albo nawet zanim wyjdziesz – już czujesz ten ucisk, kłucie, rozlewającą się truciznę w brzuchu.
Kiedy wychodzisz, czujesz, że głupiejesz, że gubisz kontakt wzrokowy. Skaczesz wzrokiem po ludziach albo patrzysz gdzieś w trzeci wymiar. Przyspieszasz, pędzisz. Oddech jest spłycony i nie wiesz, co powiedzieć.
Gubisz się i widzisz wszystkie objawy stresu.
Dlaczego tak się dzieje?
Dlaczego stres pojawia się mimo dobrego przygotowania?
Dlatego, że mamy układ nerwowy.
Autonomiczny układ nerwowy. I jego najstarsze struktury, zwane mózgiem gadzim, które są odpowiedzialne za twoje przeżycie. Moje przeżycie. Każdego z nas.
Te struktury są silniejsze. Mają większy wpływ na to, jak się zachowujesz i jak funkcjonujesz, niż mózg ludzki – czyli kora nowa, najbardziej rozwinięte, zewnętrzne struktury odpowiedzialne za pamięć, myślenie i świadome przetwarzanie informacji.
To wszystko, co wiesz, znajduje się właśnie w tych nowych strukturach. Twoje logiczne, racjonalne myślenie jest tam. Natomiast mózg gadzi jest pod nimi. I ma pierwszeństwo.
Dlaczego podczas prezentacji pojawia się pustka w głowie?
Jeżeli więc twój mózg gadzi czuje się zagrożony, zestresowany – w skrócie, wiesz co robi? Odcina korę przedczołową. Tę, która w największym stopniu odpowiada za to, czego potrzebujesz do prezentacji. Odcina korę nową, w której są procesy przypominania i myślenia.
W efekcie pojawia się czarna dziura. Nic nie pamiętasz i czujesz się jakbyś kompletnie stracił, straciła zdolność myślenia.
I to jest normalne. To jest okej.
Jak działa mózg pod wpływem silnego stresu?
W bardzo dużym stresie twój mózg gadzi chce, żebyś działał, działała – a nie żebyś myślał.
Jeżeli nagle obracasz się i widzisz pędzącą na ciebie ciężarówkę, nie masz myśleć. Masz uciekać. Masz działać.
Jeżeli dotykasz ognia, masz natychmiast zabrać rękę.
Jeżeli coś cię gryzie i jest mniejsze od ciebie – masz to strącić, walczyć, działać. A nie analizować.
Za to odpowiada twój mózg gadzi.
Czy można wpływać na reakcje stresowe podczas wystąpień publicznych?
Więc wszystko jest z tobą w porządku. Problem polega na tym, że nie potrafisz zarządzać autonomicznym układem nerwowym i mózgiem gadzim.
A są na to sposoby.
Być może słyszałeś, słyszałaś o mnichach, którzy odparowują mokre szmaty siedząc na mrozie. Albo o Wimie Hofie, który biega z ludźmi po górach w ekstremalnych warunkach.
Jak to możliwe, że można wpływać na temperaturę ciała, ciśnienie tętnicze czy oddech – skoro odpowiada za nie autonomiczny układ nerwowy?
Oddech kontrolować jest stosunkowo prosto. Ale czy można wpływać na resztę? Kontrolować to może za dużo powiedziane – ale wpływać na tyle, by osiągać pożądane efekty?
Da się.
Tak samo podczas prezentacji, wystąpień, prelekcji czy konferencji.
Da się tak zarządzać i tak wpływać na swoje ciało, żeby pewne mechanizmy zamienić, odwrócić.
Jak ograniczyć tremę i odzyskać kontrolę nad stresem?
Mechanizmy, które powodują uwalnianie kortyzolu (hormonu stresu) albo testosteronu (hormonu odwagi). Albo neuroprzekaźników takich jak dopamina, serotonina.
W dużym uproszczeniu – na to wszystko da się wpływać. I są na to specjalne techniki.
Masz teraz opcje do wyboru.
Albo szkolenie z wystąpień publicznych u mnie, na którym trenujemy, ćwiczymy, dowiadujesz się, dostajesz techniki i narzędzia.
Albo mój kanał na YouTube, gdzie wrzucam kolejne materiały i know-how.
Chodzi o to, żebyś miał, miała bardzo dobre rozumienie psychologicznego procesu odpowiedzialnego za stres, tremę, odwagę, energię i spokój.
Jeśli chcesz nauczyć się pracować z reakcją stresową, zamiast walczyć z nią tuż przed wystąpieniem, dobrym następnym krokiem będzie szkolenie z wystąpień publicznych. Podczas zajęć pracujesz na własnych wystąpieniach, ćwiczeniach i indywidualnym feedbacku, dzięki czemu nowe zachowania możesz wykorzystać podczas kolejnej prezentacji.
Najczęstsze błędy
- myślenie, że trema i stres przed prezentacją same znikną
- próba opanowania stresu wyłącznie siłą woli
- ignorowanie roli ciała, oddechu i układu nerwowego
- skupianie się tylko na treści prezentacji, a nie na własnym stanie psychofizycznym
Dla kogo ten materiał nie jest?
Ten materiał nie jest dla osób, które:
- szukają szybkiej sztuczki na stres podczas wystąpień publicznych
- nie chcą ćwiczyć i rozwijać swoich umiejętności prezentacyjnych
- nie są gotowe pracować z ciałem, oddechem i emocjami
Co warto wiedzieć o stresie podczas prezentacji?
- Z Tobą jest wszystko w porządku.
Trema przed prezentacją jest naturalną reakcją organizmu odpowiedzialną za bezpieczeństwo i przetrwanie. - Mózg gadzi może przejąć kontrolę.
Pod wpływem silnego stresu ogranicza dostęp do logicznego myślenia i przypominania sobie informacji. - Stres podczas wystąpień publicznych można regulować.
Odpowiednie techniki pracy z oddechem, ciałem i układem nerwowym pomagają odzyskać spokój i pewność siebie.
WIDEO - obejrzyj zamiast czytać
